محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى

53

آثار عجم ( فارسى )

باريكتر از آنچه مرحوم فرصت الدوله نوشته است ، مىباشد ؛ يعنى عرض آن از سه متر كمتر و حتى به يك متر مىرسد . » ( بناهاى تاريخى و آثار هنرى جلگهء شيراز ، ص 18 ) . 7 . دست خضر يا دشت خضر ؛ در سه چهار كيلومترى غرب شيراز قرار دارد كه دشتى سبز و خرم است و گويند كه خضر نبى از آنجا عبور كرده و دستى بر زمين نهاده است و اطاقى در وسط دشت ساخته‌اند كه زيارتگاه است و روز هفدهم رجب مردم به آنجا مىروند و زيارت مىكنند . در اغلب شهرهاى جنوب ايران ، تكايايى منسوب به خضر ( ع ) وجود دارد مانند مقام خضر در كازرون ، خواجه خضر در برازجان و بوشهر و در بين تخت جمشيد و شمس‌آباد ، خضر زنده و . . . ( بناهاى تاريخى و آثار هنرى جلگهء شيراز ، ص 14 ) . 8 . در حدود 14 كيلومترى شرق شيراز و چهار كيلومترى قصر ابو نصر ، آبگير و تالابى است كه آن را برم دلك گويند . ( برم Barm به معنى تالاب و آبگير است و دلك به معناى شبيه به قلب ؛ زيرا شكل اين آبگير همانند قلب است . ) 9 . نيكلا راست - خاور شناس روسى معتقد است كه حدس مرحوم فرصت ، صائب است ( كه صورت دوم گشتاسب است ) . او عقيده دارد كه نفر چهارم ، « ملكه ناهيد » زوجهء گشتاسب است و شخص اول « زردشت » پيغمبر است كه در مجلس اول مأمور كشف چشمهء آب مىشود و چون پس از كوشش بسيار ، چشمهء آب « برم دلك » را كشف مىكند ، گلى را كه در كنار آن روئيده است ، چيده ، به ملكه تقديم مىكند . ( مجلهء يادگار ، شمارهء 6 و 7 ، سال سوم ) مرحوم استاد سامى با مطالعهء نقوش هخامنشى و ساسانى ، عقيده داشتند كه : « . . . در مجلس اول ( دست راست ) 6 / 1 x 2 متر يكى از شهرياران ساسانى كه شايد شاپور اول باشد ، نمايانده شده ؛ دستش به طرف چپ دراز و تاجى كه روبان آن آويزان است و نظير تاجى است كه شاپور در نقش رجب از خدا مىگيرد ، در دست گرفته ، موهاى پرپشت سرش نمايان و شمشيرى حمايل